Rồng có thật?

Tìm được xác rồng?

Hòn Rồng

Gần đây trên các mạng xã hội tôi tình cờ đọc được bài viết của một người nói về việc một đoàn thám hiểm tìm thấy xác một con vật hệt như loài rồng trong truyền thuyết ở trên đỉnh một ngọn núi tuyết của Romania. Chuyện này thực hư như thế nào?

Câu chuyện trên diễn đàn

Thành viên của một diễn đàn khá nổi tiếng ở Việt Nam kể rằng trước đây anh cũng nghĩ rồng chỉ là một sự hư cấu từ trí tưởng tượng của con người. Nhưng sau khi được xem một bộ phim tài liệu trên kênh Discovery - kênh chuyên về các khám phá khoa học - thì anh tin rồng có thật. “Một nhà khoa học đã thật sự tìm ra xác đóng băng của loài rồng - loài rồng lửa phương Tây thực thụ”, người này viết. “Vì tôi không còn nhớ chính xác tên của nhà khoa học đó nên tôi xin nêu vắng tắt về khám phá này (để thông tin được chính xác hơn các bạn có thể xem phim tài liệu trên kênh Discovery). Loài rồng này được mô tả gần như hoàn toàn giống với rồng lửa phương Tây. Nó thuộc lớp bò sát cao cấp giống với khủng long và có họ rất gần với khủng long nhưng may mắn sống sót qua giai đoạn biến cố. Nó có thể bay là nhờ năng lượng mặt trời, cũng giống như các loài thằn lằn bay khổng lồ cổ đại cánh của chúng giống như tấm pin mặt trời”.

Đi tìm sự thật

Bị lôi cuốn trước những thông tin này, người viết cất công lùng sục tất cả những tài liệu trên mạng internet có liên quan đến 2 từ “Discovery” và “Dragon” (rồng theo tiếng Anh). Cuối cùng, tôi xác định được bộ phim tài liệu mà người trên diễn đàn nọ nhắc đến là bộ phim mang tên The Last Dragon (Con rồng cuối cùng), hay còn được biết đến với tên Dragons: A Fantasy Made Real (Rồng: Một huyền thoại được thực hóa). Đây là một bộ phim tài liệu do Animal Planet - một kênh truyền hình chuyên về thế giới động vật - sản xuất.

Bộ phim kể về Tiến sĩ Tanner, một nhà khoa học làm việc trong một bảo tàng ở London. Từ bé, Tanner đã rất đam mê nghiên cứu về loài rồng. Tanner tin rằng rồng là có thật, nếu không tại sao tất cả các dân tộc trên trái đất đều có những câu chuyện về loài rồng từ rất xa xưa, khi con người chưa đủ điều kiện để thông tin cho nhau. Chẳng hạn, rồng theo truyền thuyết Trung Quốc và rồng của người Aztec rất giống nhau, chỉ có điều rồng Aztec có thêm đôi cánh. Trung Quốc và Aztec cách nhau cả Thái Bình Dương. Giả sử Trịnh Hòa là người đến Trung Mỹ trước Columbus, thì ông cũng không thể nào truyền lại hình ảnh con rồng cho người Aztec, vì hình ảnh con rồng của họ - thần Quetzalcoatl - đã có từ rất lâu trước khi Trịnh Hòa sinh ra. Tuy nhiên, niềm tin vào rồng của Tanner bị các đồng nghiệp chế giễu.

Một ngày nọ, Tanner nhận được những tấm hình gửi đến từ một đoàn thám hiểm ở Romania. Theo đó, người ta phát hiện trong một hang động trên đỉnh núi quanh năm tuyết phủ của dãy Carpathian những cái xác bị đóng băng của một vài hiệp sĩ thời Trung Cổ, bên cạnh đó là một loài vật chưa được xác định. Nhìn vào các ảnh chụp, Tanner ngờ rằng loài vật chưa xác định kia là một con rồng. Ông xin phép bảo tàng cho mình đến đó để xem chuyện thực hư như thế nào. Khi đến nơi, ông và các cộng sự phát hiện cái xác đó là một con rồng thực sự, họ đã làm việc cật lực để giải mã về cuộc sống của con rồng đó, và vì sao nó chết.

Giải mã khả năng phun lửa

Một trong những lý do chính khiến người ta cho rằng loài rồng chỉ là sự tưởng tượng: khả năng phun lửa của nó. Một sinh vật sống làm sao có thể phun lửa? Có lẽ đó là thắc mắc của nhiều người, và của TS. Tanner.

Khi nghiên cứu xác rồng bị đóng băng ở Carpathian, TS. Tanner phát hiện rồng có một vòm họng giả tương tự ở cá sấu. Bộ phận này giúp cá sấu ngăn không cho nước chảy ngược vào miệng, còn ở rồng, Tanner tin nó ngăn lửa quay ngược lại đốt miệng rồng. Tanner cho rằng khả năng phun lửa là có thể về mặt sinh học. Chẳng hạn, loài bọ bombardier (bọ xịt) phổ biến ở châu Phi và châu Á (có phân bố tại Việt Nam) có khả năng xịt chất lỏng nóng đến 270 độ C.

Tanner cho rằng để tạo ra lửa, rồng cần nhiên liệu, oxy và một cơ chế “đánh lửa”. Sau đó ông tìm thấy “nhiên liệu” ở dạ dày rồng, đó là hỗn hợp khí hydrogen và methane. Cả 2 chất khí này đều nhẹ hơn không khí, và có lẽ chính điều này mang lại cho rồng một sức nâng vượt trội, giúp nó có thể bay dù thân hình nặng hơn 1 tấn. Tanner để ý những mẫu đá nhỏ bị bám trên răng hàm rồng. Nghiên cứu cho biết đó là một loại đá khoáng giàu platinum (bạch kim), một chất có thể tạo ra lửa khi trộn với oxy và hydrogen. Vậy là đã rõ. Thức ăn sau khi vào dạ dày rồng sẽ bị một số loài vi khuẩn đặc biệt phân hủy thành hydrogen và methane. Hỗn hợp khí này được rồng “dự trữ” ở một khoang riêng trong dạ dày. Ngoài ra, rồng ăn thêm các loại khoáng chất giàu platinum như một chất xúc tác để tạo lửa khi cần.

Tuy nhiên, hỗn hợp hydrogen và methane chỉ tạo ra được một ngọn lửa yếu trong không khí. Trong khi ngọn lửa do rồng phun ra được tin là ngọn lửa đầy uy lực. Theo giải thích của Tanner, để tạo ra ngọn lửa như vậy, rồng cần một cơ chế nén mạnh mẽ, kiểu như cơ chế nén của bọ xịt. Bọ xịt có thể xịt xa tới 20cm một chất lỏng độc và nóng để chống lại kẻ thù. Số lượng khí hydroquinone và hydro peroxyt hình thành trong bụng của bọ nhưng khi cần thiết để phòng vệ thì chúng sẽ trộn lẫn với nhau trong một “khoang đốt” được kết nối để tạo ra chất benzoquinone độc hại. Chất lỏng cực nóng này sau đó được bắn ra với một lực mạnh trước mặt kẻ thù ăn thịt. Chìa khóa trong mẹo phòng thủ uy lực của con bọ này là van nạp (hay lối vào) của khoang đốt và các van thoát. Van nạp sẽ mở ra để tiếp nhận các chất hóa học và sẽ đóng lại khi nhận đủ lượng khí cần thiết, các chất này sẽ sôi nóng lên ngay khi tiếp xúc tới phần van. Khi các chất khí phản ứng với nhau, chúng sẽ tạo ra nhiệt và làm tăng áp suất trong khoang kín. Khi áp suất này đạt tới đỉnh điểm, phần cuối của khoang thoát bị ép mở và chất lỏng nóng rát bị đẩy ra với vận tốc cực cao. Một khi chất khí thoát ra, van thoát đóng lại, van nạp mở ra và khoang đốt lại được đổ đầy khí lần nữa, chuẩn bị cho lần bắn chất độc kế tiếp.

Có từ kỷ Phấn trắng

Tanner nghiên cứu một hóa thạch của khủng long T-rex, loài khủng long có từ kỷ Phấn trắng. Xét nghiệm carbon cho thấy xương sọ của con T-rex không chỉ bị nứt vì móng vuốt của một loài có kích thước lớn, mà còn bị nám cả ở trong và ngoài. Điều đó cho thấy nhiều khả năng con T-rex bị giết chết bởi một con vật biết bay (mới có thể dùng chân tấn công vào đầu T-rex) và phun ra lửa. Vậy, rồng hẳn đã xuất hiện từ kỷ Phấn trắng. Vì có nhiều lợi thế như thân hình to khỏe, lại biết bay và có thể phun lửa, rồng hầu như là loài “bá chủ” trong thế giới thời tiền sử. Không có đối thủ, kể cả khủng long bạo chúa (T-rex). Điều này khiến loài rồng không cần phải sinh đẻ nhiều để duy trì nói giống. Thay vào đó, theo Tanner, rồng cái trưởng thành chỉ đẻ mỗi 7 năm 1 lần, và 1 lần chỉ đẻ duy nhất 1 con.

Vấn đề đặt ra là làm sao loài rồng có thể tiếp tục sống sót (ít nhất tới TK 15 – theo truyền thuyết), trong khi loài khủng long hoàn toàn bị tuyệt chủng vì thảm họa K/T, thảm họa khi thiên thạch K/T rơi xuống trái đất và hủy diệt gần hết sinh vật trên hành tinh này. Theo lý thuyết, một loài vật lớn như rồng (tiền sử) không thể sống sót sau thảm họa K/T. Tuy nhiên, Tanner lưu ý có những loài thời tiền sử vẫn sống sót đến ngày nay, đó là các loài cá mập, cá sấu, rùa và cá vây tay. Đặc điểm chung của cả 4 loài này là cùng sống dưới nước. Vậy, Tanner đưa ra một giả thuyết rằng có thể loài rồng tiền sử có 2 phân nhánh, một phân nhánh trên cạn (rồng lửa tiền sử) và một phân nhánh dưới nước (rồng nước - marine dragon).

Cây tiến hóa của loài rồng

Loài rồng nước, để thích nghi với đời sống dưới nước, sẽ có thân hình nhỏ lại và dài ra (khoảng 20m), đuôi phát triển theo chiều dọc như đuôi cá và có tác dụng như bánh lái. Một đột biến gen khiến loài rồng nước có 6 chi thay vì chỉ có 4 chi như các loài có xương sống khác, tức ngoài 4 chi là 2 cánh và 2 chân sau như loài rồng lửa tiền sử, rồng nước có 2 cánh, 2 chi trước và 2 chi sau. Trong đó, 2 chi trước và 2 chi sau phát triển thành có màng và giúp rồng có thể bơi lội nhanh nhẹn. 2 cánh hoàn toàn vô dụng ở dưới nước, nên dần dần nhỏ lại và chỉ có tác dụng “trang trí”. Tanner tin rằng các truyền thuyết về thuồng luồng, giao long xuất hiện ở Việt Nam và Trung Quốc có lẽ xuất phát từ loài rồng nước này. Quái vật hồ Los Ness cũng có thể là một loài rồng nước.

Sau thảm họa K/T, một số cá thể rồng nước lại thực hiện việc “di cư” lên cạn. Từ sự di cư này, hình thành thêm 2 loài rồng mới là rồng rừng (forest dragon) ở châu Á, và rồng núi (mountain dragon) ở châu Âu. Do sống trong các khu rừng dày đặc, đặc biệt là các rừng trúc phổ biến ở Trung Quốc sau kỷ Phấn trắng, rồng rừng không phát triển khả năng bay lượn như rồng lửa tiền sử. Đó là lý do vì sao rồng trong các truyền thuyết ở Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên… không có cánh. Tuy nhiên, sau khi lên bờ, rồng rừng dần khôi phục khả năng phun lửa của tổ tiên. Các truyền thuyết ở châu Á nói rằng rồng có thể bay được, nhưng thực sự rồng châu Á không bay do không có cánh, mà chỉ lượn kiểu như rắn bay hay chồn bay.

Khi “di cư” đến các vùng núi cao ít cây cối ở châu Âu, rồng nước tiến hóa thành rồng núi. Một dãy núi hùng vĩ, cao ngất như dãy Carpathians chính là nơi ở ưa chuộng của loài rồng núi. Loài rồng này, do luôn phải sống trên núi cao, nên đã phát triển 2 cánh rộng lớn. Dù kích thước chẳng là bao so với những con rồng lửa thời tiền sử (chỉ to gấp rưỡi một người trưởng thành) nhưng loài rồng này là loài rồng tiến hóa nhất. Sự bay lượn của đôi cánh đã được phụ trợ bằng cái đuôi dài như một bánh lái (đặc điểm thường thấy của những loài thằn lằn bay cổ đại). 4 chi phát triển cân đối hài hòa. Khả năng phun lửa cũng được cải thiện đáng kể. Tuy tiến hóa như vậy nhưng rồng vẫn không thể sống tốt hơn : thức ăn khan hiếm do con người ngày càng cảnh giác hơn cộng với việc đụng độ nhiều hiệp sĩ Trung Cổ nên chết khá nhiều, và vì chúng vẫn luôn duy trì việc sinh đẻ ít nên dần dần bị tuyệt chủng...

Con rồng cuối cùng?

Bộ phim cho rằng con rồng cuối cùng là con rồng được TS. Tanner tìm thấy trên đỉnh Carpathians. Do đặc tính sinh sản ít và xung đột với con người, loài vật đầy quyền uy, có thể phun ra lửa nhưng cuối cùng lại bị tận diệt bởi một loài biết sử dụng lửa để làm ra vũ khí, đó là con người.

Bộ phim tài liệu được công chiếu trên các kênh khoa học như Discovery và Animal Planet gây sự ngộ nhận rằng nó là một bộ phim thật. Tuy nhiên, đó chỉ là phim tài liệu hư cấu. Các nhà sản xuất dựng nên bộ phim này để trình bày những giả thuyết của họ về loài rồng. Và dĩ nhiên, hình ảnh xác rồng và những con rồng trong bộ phim hoàn toàn là sản phẩm của đồ họa, do John Sibbick dựng hình.

Dù hư cấu, nhưng đó hiển nhiên là một bộ phim khoa học. Các tác giả đã đưa ra được những luận chứng rất thuyết phục về khả năng phun lửa của một loài động vật, cũng như khả năng bay lượn trên bầu trời của một loài có trọng lượng hơn 1 tấn. Nhưng dù sao đây cũng chỉ là một giả thuyết, tức có thể có hoặc có thể không. Riêng tôi hy vọng rằng giả thuyết của họ là đúng về sự tồn tại và tiến hóa của loài rồng, nhưng sai về việc đó là con rồng cuối cùng.

Rồng Aztec không khác lắm so với rồng Trung Quốc

Bọ xịt có thể xịt chất lỏng nóng tới 270 độ C

Rồng lửa tiền sử theo Discovery

Rồng nước

Rồng rừng theo Animal Planet

Rồng núi – rồng châu Âu